Yıllık İzin Hesaplama
Hizmet sürenizi (ve isterseniz yaşınızı) girin; hak ettiğiniz yıllık ücretli izin gün sayısını ve işten ayrılırken kullanılmamış izinleriniz için alacağınız ücreti anında görün.
Nasıl hesaplanır?
Yıllık izin süresi kıdeme göre kademelidir (İş K. m.53): 1-5 yıl (5. yıl dahil) hizmet için yılda en az 14 gün; 5 yıldan fazla 15 yıldan az hizmet için 20 gün; 15 yıl (dahil) ve fazlası için 26 gün. Bu süreler asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir.
Yaş kuralı: 18 ve daha küçük yaştaki işçiler ile 50 ve yukarı yaştaki işçilere verilecek izin 20 günden az olamaz — kıdemi 5 yılın altında olsa bile.
İzin hakkı, işe girişten itibaren 1 tam yıl çalışmayla kazanılır; ilk yıl dolmadan izin hakkı doğmaz. İş sözleşmesi sona erdiğinde kullanılmayan izinlerin ücreti, son çıplak brüt ücret üzerinden ödenir: günlük ücret (aylık ÷ 30) × kullanılmayan gün.
İzin süresine denk gelen hafta tatili ve ulusal bayram-genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz — 14 günlük izin, araya giren hafta sonlarıyla fiilen daha uzun bir takvim aralığı kaplar.
Rakamlı bir örnek: 8 yıllık kıdemi ve 60.000 TL brüt maaşı olan bir işçi işten ayrılırken 12 gün kullanılmamış izni kalmışsa, günlük ücret 60.000 ÷ 30 = 2.000 TL, izin ücreti alacağı 2.000 × 12 = 24.000 TL brüt olur. Bu tutar vergiye tabi olduğundan ele geçen net daha düşüktür.
Sık yapılan hatalar: izin ücretini yol-yemek dahil giydirilmiş ücretle hesaplamak (izin ücreti ÇIPLAK brüt üzerinden ödenir — kıdem tazminatından farkı budur), 5. yılını dolduran işçiyi 20 güne geçmiş saymak (20 gün 6. yılın dolmasıyla başlar) ve yaş kuralını gözden kaçırmak — 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü işçide alt sınır kıdemden bağımsız olarak 20 gündür.
Sonucun kapsamı: araç, kıdeminize (ve yaşınıza) göre hak ettiğiniz yıllık izin gün sayısını ve kullanılmamış izinlerin brüt ücret karşılığını verir. Kanundaki süreler asgaridir — iş sözleşmeniz veya toplu sözleşme daha fazla gün tanıyorsa geçerli olan odur; bu durumda hesabı sözleşmenizdeki gün sayısıyla okumalısınız.
Sık Sorulan Sorular
Kaç yıl çalışana kaç gün yıllık izin verilir?
1 ile 5 yıl arası (5 dahil) hizmeti olana yılda en az 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olana 20 gün, 15 yıl ve daha fazla olana 26 gün. 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üstü işçilerde alt sınır her durumda 20 gündür. Bunlar asgari sürelerdir; iş sözleşmesi daha fazlasını öngörebilir.
Kullanılmayan yıllık izinler yanar mı?
Çalışırken yanmaz, birikir; ancak izin ücreti alacağı iş sözleşmesi sona erince muaccel olur. İşten ayrılırken (istifa dahil, sebebi ne olursa olsun) kullanılmamış tüm izin günlerinin ücreti son brüt ücret üzerinden ödenmek zorundadır. Bu alacak feshe bağlı olduğu için tazminat değil ücret niteliğindedir ve vergiye tabidir.
İzin ücreti nasıl hesaplanır — giydirilmiş ücret mi?
Hayır, yıllık izin ücreti ÇIPLAK brüt ücret üzerinden hesaplanır; yol, yemek gibi ekler dahil edilmez (kıdem tazminatındaki giydirilmiş ücretten farkı budur). Günlük ücret aylık brüt ÷ 30 kabul edilir ve kullanılmayan gün sayısıyla çarpılır.
5. yılını dolduran işçi 14 gün mü 20 gün mü izin alır?
Kanun "beş yıl dahil" dediği için 5. yılını dolduran işçinin o yıl hak ettiği izin 14 gündür; 20 günlük izin, 6. yılın dolmasıyla (5 yıldan FAZLA hizmet) başlar. Bu sık karıştırılan bir sınırdır.
İşe yeni girdim — ilk yıl izin kullanabilir miyim?
Yıllık ücretli izin hakkı, işe girişten itibaren 1 tam yıl çalışmayla kazanılır; ilk yıl dolmadan kanuni yıllık izin hakkı doğmaz. 1 yılın dolmasıyla ilk 14 günlük (yaş kuralı kapsamındaysanız 20 günlük) izin hakkınız bir bütün olarak doğar; sözleşmeyle işçi lehine daha erken veya daha uzun izin kararlaştırılması her zaman mümkündür, çünkü kanundaki süreler asgaridir.
İzin sırasında araya giren hafta sonu izinden düşer mi?
Hayır — izin süresine denk gelen hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Yani 14 günlük iznini kullanan işçi fiilen 14 iş günü dinlenir ve izin, araya giren hafta sonlarıyla birlikte daha uzun bir takvim aralığını kaplar. İşyerinin izin formunda sürenin takvim günü mü iş günü mü yazıldığına dikkat edin.
İstifa edersem kullanmadığım izinlerin ücretini alabilir miyim?
Evet — iş sözleşmesi HANGİ sebeple sona ererse ersin (istifa dahil), kullanılmamış tüm izin günlerinin ücreti son çıplak brüt ücret üzerinden ödenmek zorundadır. Örneğin son brüt maaşı 60.000 TL olan ve 12 gün izni kalan işçiye 2.000 × 12 = 24.000 TL brüt ödenir. Bu alacak ücret niteliğinde olduğundan vergiye tabidir.
50 yaşındayım ve 3 yıllık kıdemim var — kaç gün izin hak ederim?
Yılda en az 20 gün. Kıdeminiz 5 yılın altında olduğu için normalde 14 gün gerekirdi; ancak kanundaki yaş kuralı, 50 ve yukarı yaştaki işçilere verilecek iznin 20 günden az olamayacağını söyler. Aynı koruma 18 ve daha küçük yaştaki işçiler için de geçerlidir. Araç, yaşınızı girdiğinizde bu kuralı otomatik uygular.