Enflasyon Hesaplama — Param Bugün Ne Eder?
Bir yıl ve tutar girin; o günkü paranın bugünkü karşılığı TÜİK TÜFE endeksleriyle hesaplansın. 2003'e kadar geriye gidebilirsiniz.
Nasıl hesaplanır?
Hesap TÜİK'in resmî TÜFE endeksine dayanır: bugünkü karşılık = tutar × (güncel endeks ÷ başlangıç yılı endeksi). Örneğin 2010'daki 1.000 TL, endeks oranıyla çarpılarak bugünkü satın alma gücüne çevrilir. Yıllar için yıllık ORTALAMA endeks kullanılır — "yılın başı mı sonu mu" oynaklığını dengeler.
TEKNİK DETAY (çoğu sitenin atladığı): TÜİK, 2003=100 bazlı endeks serisini Ocak 2026'da kapattı ve 2025=100 bazına geçti. Bu araç iki seriyi resmî köprüyle (2025 ortalaması) zincirler — tek seri kullanan hesaplayıcılar 2026 sonrası için ya güncellenemez ya yanlış çarpan üretir.
Rakamlı örnek (mekaniği görmek için): 2010 yıllık ortalama endeksi 178,40, 2025 ortalaması 3.183,23'tür — yani 2025 ortalamasına kadar birikmiş çarpan 3.183,23 ÷ 178,40 ≈ 17,84 kattır; üzerine 2026'nın güncel ay çarpanı eklenince 2010'un 1.000 TL'si bugün yaklaşık 23.000 TL'ye ulaşır. Araç bu zincirlemeyi otomatik yapar ve hangi ayın endeksini kullandığını sonucun yanında gösterir.
Aynı hesap tersten de okunabilir — bu saf bölme işlemidir: bugünkü bir tutarı aynı çarpana bölerseniz, geçmiş yıldaki satın alma gücü karşılığını bulursunuz. "Bugünkü 23.000 TL, 2010'da kaç TL ederdi?" sorusunun cevabı, yukarıdaki örneğin tersinden yaklaşık 1.000 TL'dir. Maaş, kira ve fiyat kıyaslamalarında iki yönü de kullanmak yaygındır.
Sık yapılan hata, farklı soruları tek hesaba sıkıştırmaktır: bu araç SATIN ALMA GÜCÜ hesaplar — "o para dövizde/altında/faizde olsaydı" senaryoları varlık getirisi hesabıdır ve farklı sonuç verir. Ayrıca resmî işlemlerde istenen Aralık-Aralık veya 12 aylık ortalama gibi özel endeks tanımları bu aracın yıllık-ortalama yaklaşımından farklı çıkar; kira artışı için ayrı aracımız vardır.
DÜRÜST NOT: TÜFE ortalama tüketici sepetinin enflasyonudur — sizin kişisel enflasyonunuz harcama kalıbınıza göre farklıdır (kira ağırlıklı bütçede gerçek kayıp daha yüksek olabilir). Ayrıca hesap satın alma gücünü gösterir; "o parayı yatırıma koysaydım" senaryosu için bileşik faiz aracımıza bakın.
Sık Sorulan Sorular
2010 yılındaki 1.000 TL bugün kaç TL eder?
TÜFE zinciriyle 2010'un 1.000 TL'si bugün yaklaşık 23.000 TL'lik satın alma gücüne denk gelir (2010 yıllık ortalama endeksi 178,40 → 2025 ortalaması 3.183,23 → 2026 güncel ay çarpanı). Yani bugün 23.000 TL'yle, 2010'da 1.000 TL'yle alabildiğinize benzer bir sepet alabilirsiniz. Kesin rakam güncel ayın endeksiyle değişir — araç en son açıklanan endeksi kullanır ve dönemini gösterir.
Hesap hangi endeksle yapılıyor — yıllık ortalama mı, aralık ayı mı?
Başlangıç yılı için YILLIK ORTALAMA endeks kullanılır: "2015'te" denince genelde yılın tamamı kastedilir ve ortalama, ocak-aralık farkının yarattığı yanlılığı giderir. Güncel taraf için ise son açıklanan AYLIK endeks kullanılır. Aralık-Aralık hesabı isteyen resmî işlemler (örn. bazı sözleşme güncellemeleri) farklı sonuç verir; kira artışı gibi mevzuatın 12 aylık ortalama istediği işlemler için kira artışı hesaplayıcımız doğru araçtır.
Enflasyon hesabı ile döviz/altın karşılaştırması neden farklı çıkar?
TÜFE, iç piyasadaki tüketim sepetini ölçer; döviz kuru ve altın ise ayrı varlık fiyatlarıdır ve TÜFE'den hızlı ya da yavaş gidebilir. "1.000 TL 2010'da kaç dolardı, o dolar bugün kaç TL" hesabı satın alma gücü değil KUR getirisi hesabıdır — ikisi farklı soruları yanıtlar. Bu araç alım gücünü ölçer; varlık getirisi karşılaştırması için bileşik faiz hesaplayıcıya kendi oranınızı girebilirsiniz.
Neden 2003'ten öncesine gidilemiyor?
Araç, TÜİK'in 2003=100 bazlı TÜFE serisine dayanır ve bu seri 2003'te başlar — daha eski yıllar için aynı yöntemle kesintisiz resmî endeks zinciri kurulamaz. 2003 öncesini de kapsamak, farklı bazlı eski serilerin ek varsayımlarla eklenmesini gerektirirdi; biz doğruluğu belirsiz zincir kurmak yerine kapsamı resmî serinin başlangıcıyla sınırlı tuttuk. 2003-bugün aralığı, pratikte sorulan hesapların büyük kısmını karşılar.
Bugünkü paranın geçmişteki karşılığı da hesaplanabilir mi?
Matematiksel olarak evet — aynı çarpanın tersidir: bugünkü tutarı endeks oranına bölerseniz geçmiş yıldaki satın alma gücü karşılığını bulursunuz. Örneğin bugünün yaklaşık 23.000 TL'si, 2010 satın alma gücüyle 1.000 TL civarına denk gelir. Bu ters okuma, "o zamanki maaşım bugünkü kaç maaş ederdi" tarzı kıyaslamalarda işe yarar; iki yönde de aynı TÜFE zinciri kullanılır.
Endeks ne sıklıkla güncelleniyor — sonuç neden ay ay değişiyor?
TÜİK, TÜFE'yi her ay (bültenle, ayın ~3'ünde) açıklar ve araç en son açıklanan aylık endeksi kullanır — sonucun yanında hangi dönemin endeksiyle hesaplandığı yazar. Bu yüzden aynı soruyu bir ay sonra sorduğunuzda, aradaki aylık enflasyon kadar farklı bir sonuç almanız normaldir. Başlangıç tarafı ise yıllık ortalama endeks olduğu için sabittir; değişen yalnız güncel uçtur.