Hacim Hesaplama
Cismi seçin, ölçüleri girin; hacim birimin küpü cinsinden formülüyle birlikte hesaplansın. Desimetre cinsinden girerseniz sonuç aynı zamanda litredir.
Nasıl hesaplanır?
Temel formüller: küp = kenar³, dikdörtgenler prizması = en × boy × yükseklik, silindir = π × yarıçap² × yükseklik, küre = 4/3 × π × yarıçap³, koni = π × yarıçap² × yükseklik ÷ 3 (aynı taban ve yükseklikteki silindirin üçte biri).
Birim kuralı: ölçüler hangi birimle girildiyse hacim o birimin küpüdür. Litre karşılığı için en pratik yol ölçüleri desimetreye çevirmektir: 1 dm³ = 1 litre. Örneğin 40 × 30 × 25 cm’lik akvaryum = 4 × 3 × 2,5 dm = 30 dm³ = 30 litre. 1 m³ = 1.000 litredir.
Su deposu, havuz, beton dökümü gibi işlerde hesaplanan geometrik hacim NET iç hacimdir; et kalınlığı dıştan ölçülen ölçüleri küçültür ve beton siparişinde %5-10 fire payı eklemek yaygın uygulamadır. Araç litre ve m³ karşılıklarını birlikte gösterir.
Sık Sorulan Sorular
Metreküp ile litre arasında nasıl çevrim yapılır?
1 m³ = 1.000 litredir; 1 litre = 1 dm³ = 1.000 cm³'tür. Pratik zincir: cm³ değerini 1.000'e bölünce litre, litreyi 1.000'e bölünce m³ çıkar. Örneğin 2,4 m³'lük su deposu 2.400 litre alır; 500.000 cm³ hacimli kasa 500 litredir. Su faturasındaki 'ton' da fiilen m³'tür: 1 m³ su ≈ 1.000 kg = 1 ton.
Silindirik tankın hacmi nasıl hesaplanır?
Taban dairesinin alanı yükseklikle çarpılır: V = π × r² × h. Çapı 1,2 m, boyu 2 m olan yatık tank için yarıçap 0,6 m; hacim 3,14159 × 0,36 × 2 = 2,26 m³ ≈ 2.262 litre. Dikkat: etikette genelde ÇAP yazar, formül YARIÇAP ister — çapı ikiye bölmeden hesaplamak hacmi dört katına çıkarır, en sık yapılan hatadır. Yatık tankta kısmi doluluk (yarısına kadar dolu tank kaç litre) ise dairesel kesit parçası gerektirir, basit oranla bulunamaz.
Koninin hacmi neden silindirin üçte biridir?
Aynı taban yarıçapı ve aynı yüksekliğe sahip koni, silindirin içine tam oturur ve hacmi tam olarak üçte biridir: V = π × r² × h ÷ 3. Bu, integral hesabıyla ispatlanan kesin bir orandır — deneyle de görülür: koni biçimli kabı üç kez su doldurup silindire boşaltırsanız silindir tam dolar. Piramit için de aynı kural geçerlidir: prizmanın üçte biri (taban alanı × yükseklik ÷ 3).