Zekat Hesaplama
Zekata tabi varlığınızı (nakit, altın, döviz, ticaret malı) ve güncel gram altın fiyatını girin; nisap kontrolü yapılsın ve zekat tutarınız (%2,5) hesaplansın.
Nasıl hesaplanır?
Zekat yükümlülüğü nisap eşiğine bağlıdır: temel ihtiyaçlar ve borçlar düşüldükten sonra kalan varlığı 80,18 gram altın değerine ulaşan ve üzerinden bir kameri yıl geçen kişi zekatla yükümlüdür. Nisabın TL karşılığı sabit değildir — güncel gram altın fiyatıyla hesaplanır; bu yüzden araç fiyatı sizden ister.
Zekat oranı kırkta birdir (%2,5): nisabı aşan kişi, zekata tabi varlığının tamamının %2,5’ini verir — yalnız nisabı aşan kısmın değil. 500.000 TL varlığı olan kişinin zekatı 12.500 TL’dir.
Zekata tabi varlıklar: nakit para, altın-gümüş, döviz, ticaret malları, alacaklar ve kira geliri birikimleri. Oturulan ev, binilen araç ve mesleki alet-edevat gibi temel ihtiyaçlar zekata tabi değildir; borçlar varlıktan düşülür. Tereddütlü durumlar (hisse senedi, BES, ekinler) için Diyanet fetvalarına veya müftülüğe danışın.
Uçtan uca bir örnek: 800.000 TL zekata tabi varlığı ve 200.000 TL vadesi gelmiş borcu olan kişinin matrahı 600.000 TL'dir. Gram altın 4.500 TL ise nisap 80,18 × 4.500 ≈ 360.810 TL eder; matrah nisabı aştığı için zekat 600.000 × %2,5 = 15.000 TL olur. Matrah 360.810 TL'nin altında kalsaydı o yıl zekat yükümlülüğü hiç doğmazdı.
Sık yapılan iki hata: zekatı yalnız nisabı AŞAN kısımdan hesaplamak (nisap bir eşiktir; aşıldığında zekat varlığın TAMAMI üzerinden verilir) ve yükümlülüğün Ramazan'da doğduğunu sanmak — yükümlülük, nisabı aştıktan sonra bir kameri yılın dolmasıyla doğar; Ramazan yaygın bir tercihtir, şart değildir.
Kameri yıl ayrıntısı da hesabı etkiler: kameri yıl yaklaşık 354 gündür, yani miladi yıldan on bir gün kadar kısadır. Zekat yılını miladi takvime göre izleyen kişi her yıl birkaç gün geç kalır ve uzun vadede bir zekat dönemini kaçırabilir; yıl dönümünü kameri takvimle takip etmek bu kaymayı önler.
Sonucun kapsamı: araç nisap kontrolü yapar ve %2,5'lik zekat tutarını hesaplar; hangi varlıkların zekata tabi olduğu, borçların ne kadarının düşüleceği gibi fıkhi tercihleri size bırakır. Hisse senedi, BES ve ekinler gibi tereddütlü kalemler için Diyanet fetvalarına veya müftülüğe danışarak matrahınızı netleştirdikten sonra hesaplama yapmanız en sağlıklısıdır.
Sık Sorulan Sorular
Zekat nisabı 2026’da kaç TL?
Sabit bir TL tutarı yoktur — nisap 80,18 gram altının o günkü değeridir ve altın fiyatıyla birlikte her gün değişir. Diyanet de bu yüzden yıllık TL rakamı açıklamaz. Hesap gününde gram altın satış fiyatına bakıp 80,18 ile çarpın: gram 4.500 TL ise nisap ≈ 360.810 TL’dir. Araç, girdiğiniz güncel fiyatla bu eşiği otomatik hesaplar.
Zekat hangi mallardan, ne zaman verilir?
Nakit, altın, döviz, ticaret malı ve alacaklardan; nisabı aştıktan sonra üzerinden bir kameri yıl (yaklaşık 354 gün) geçince verilir. Çoğu kişi pratikte Ramazan ayını zekat dönemi olarak seçer — sevabı ve hatırlaması kolaydır ama yükümlülük yıl dolduğunda doğar. Yıl içinde dalgalanan bakiyelerde, yıl dönümündeki mevcut esas alınır.
Borçlarım zekat hesabını etkiler mi?
Evet — vadesi gelmiş borçlar ve temel ihtiyaç harcamaları zekata tabi varlıktan düşülür; kalan tutar nisabı aşıyorsa zekat bu kalan üzerinden %2,5 hesaplanır. Örneğin 600.000 TL varlığı ve 300.000 TL borcu olan kişinin zekat matrahı 300.000 TL’dir; bu tutar nisabın altındaysa o yıl zekat yükümlülüğü doğmaz. Uzun vadeli kredilerin tamamının mı yalnız yıllık taksitlerinin mi düşüleceği görüş farkı içerir — müftülüğe danışın.
Kırkta bir ne demek — zekatı pratik olarak nasıl hesaplarım?
Kırkta bir, %2,5'in geleneksel ifadesidir: zekata tabi varlığınızı 40'a bölerseniz zekatınızı bulursunuz. 500.000 TL için 500.000 ÷ 40 = 12.500 TL — yüzde hesabıyla aynı sonuç (500.000 × 0,025). Zihinden hesap için varlığın %10'unu bulup dörde bölmek de aynı kapıya çıkar.
Oturduğum ev ve arabam zekat hesabına girer mi?
Hayır — oturulan ev, binilen araç ve mesleki alet-edevat temel ihtiyaç sayılır ve zekata tabi değildir. Zekat; nakit para, altın-gümüş, döviz, ticaret malları, alacaklar ve kira geliri birikimleri gibi artabilir nitelikteki varlıklardan verilir. Kiraya verilen evin kendisi değil, kirasından biriken para zekat matrahına girer.
Zekat yılım ne zaman başlar, her yıl yeniden mi sayılır?
Zekat yılı, varlığınızın nisap eşiğini (80,18 gram altın değerini) İLK aştığı gün başlar ve bir kameri yıl (yaklaşık 354 gün) dolunca zekat verilir. Sonraki yıllar aynı yıl dönümünde tekrarlanır; yıl içinde dalgalanan bakiyelerde yıl dönümündeki mevcut esas alınır. Kameri yıl miladi yıldan kısa olduğu için yıl dönümü miladi takvimde her yıl öne kayar.
Altın fiyatı sürekli değişiyor — hangi fiyatı girmeliyim?
Hesap yaptığınız GÜNÜN gram altın satış fiyatını girin: nisap sabit bir TL tutarı değil, 80,18 gram altının o günkü değeridir. Fiyat yükseldikçe nisap eşiği de yükselir — yani sınırda bir varlık, altın fiyatına göre bir gün nisabın üstünde, başka gün altında kalabilir. Belirleyici olan, sizin zekat yıl dönümünüzdeki durumdur.