Serbest Meslek Makbuzu (SMM) Hesaplama
Brüt ücreti girin — stopaj, net tutar, KDV ve tahsil edilecek toplam anında dökülsün. Elinize geçmesini istediğiniz netten brüte de çevirebilirsiniz.
Nasıl hesaplanır?
Serbest meslek makbuzunda üç kalem vardır: brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı (GVK 94/2-b — ödemeyi yapan işletme keser ve sizin adınıza vergi dairesine yatırır), brüt üzerine %20 KDV, ve bunların netleştirilmesiyle tahsil edilecek tutar.
Örnek: 10.000 TL brüt ücrette stopaj 2.000 TL, net ücret 8.000 TL, KDV 2.000 TL — tahsil edilen 10.000 TL. Stopaj sizin gelir verginizden mahsup edilir, KDV ise beyan edilip devredilir; ikisi farklı vergilerdir, birbirini götürmez.
Netten brüte: elde etmek istediğiniz net tutarı 0,80’e bölün (brüt = net ÷ (1 − 0,20)). 40.000 TL net için brüt 50.000 TL yazılır; makbuzda stopaj 10.000 TL, KDV 10.000 TL görünür ve müşteri 50.000 TL öder.
Sık Sorulan Sorular
Serbest meslek makbuzunda stopajı kim öder?
Stopajı, ödemeyi yapan taraf (GVK 94 kapsamındaki vergi sorumlusu — şirketler, kurumlar, diğer serbest meslek erbabı) brüt ücretten keserek muhtasar beyannameyle vergi dairesine yatırır. Kesilen tutar sizin yıllık gelir verginizden mahsup edilir. Nihai tüketiciye (vergi mükellefi olmayan bireye) yapılan işlerde stopaj kesilmez; makbuz brüt = net düzenlenir, yalnız KDV eklenir.
KDV tahsil edilen tutara mı, brüte mi hesaplanır?
KDV daima BRÜT ücret üzerinden hesaplanır, stopaj düşülmüş net üzerinden değil. 10.000 TL brüt işte KDV 2.000 TL’dir; net 8.000 TL üzerinden 1.600 TL hesaplamak yaygın ve maliyetli bir hatadır — eksik KDV beyanı cezalı tarhiyata yol açar. Serbest meslek hizmetlerinde genel oran %20’dir.
Avukatın vekalet ücreti makbuzunda da aynı hesap mı geçerli?
Evet — avukatlık serbest meslek faaliyetidir; karşı taraf vekalet ücreti dâhil tahsilatlarda %20 stopaj (ödeyen vergi sorumlusuysa) ve %20 KDV aynı şekilde uygulanır. Mahkemece hükmedilen vekalet ücretinin kim tarafından, kime ödendiğine göre stopaj sorumlusu değişir. Asgari tutarlar için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hesaplayıcımıza bakabilirsiniz.