OBP (Ortaöğretim Başarı Puanı) Hesaplama
Diploma notunuzu (50-100) girin; OBP'niz ve üniversite yerleştirme puanınıza katacağı puan, ÖSYM'nin resmî katsayılarıyla hesaplansın.
Nasıl hesaplanır?
OBP, lise diploma notunun 5 ile çarpılmasıyla bulunur: diploma notu 50 → OBP 250, notu 100 → OBP 500 (ÖSYM YKS kılavuzu). Diploma notu 50'nin altındaysa 50 kabul edilir; yani OBP daima 250-500 aralığındadır.
Yerleştirme puanına katkı: OBP × 0,12. Diploma notu 85 olan adayın OBP'si 425, yerleştirme puanına eklenen katkısı 51 puandır. En düşük (250) ve en yüksek (500) OBP arasındaki fark yerleştirmede 30 puana denk gelir (60 − 30) — sıralamada binlerce kişilik fark yaratabilir.
Ek puan: ortaöğretimden ALANINDA yerleşecek meslek lisesi mezunlarına ve öğretmen lisesi çıkışlılara tanınan durumlarda OBP × 0,06 ek katkı uygulanır (kılavuzdaki şartlarla). DÜRÜST NOT: önceki yıl bir programa YERLEŞMİŞ adayların OBP katsayısı sonraki yıl yarıya (0,06) düşer — "puanım neden düştü" sorusunun en sık cevabı budur.
Uç değerleri bilmek yorumu kolaylaştırır: diploma notu 50 ve altında olan her aday OBP 250 ile başlar ve yerleştirmeye 30 puan katkı alır; notu 100 olan aday OBP 500 ile 60 puan alır. Yani diploma notunun yerleştirmedeki gerçek etkisi en fazla 30 puanlık bir bantta oynar — ama sıralamaların yoğunlaştığı bölgelerde bu bant binlerce kişilik yer değiştirme demektir.
Ara bir örnek: diploma notu 62 olan adayın OBP'si 62 × 5 = 310, yerleştirme katkısı 310 × 0,12 = 37,2 puandır. Aynı aday bir önceki yıl bir programa yerleşmiş olsaydı katsayısı 0,06'ya düşer ve katkı 18,6 puana inerdi — aradaki 18,6 puanlık fark, tercih stratejisini tek başına değiştirebilecek büyüklüktedir.
Sık yapılan iki hata: OBP katkısını ham TYT/AYT netlerine eklemeye çalışmak (katkı, standart puanlardan hesaplanan yerleştirme puanına eklenir) ve mezuniyetten yıllar sonra diploma notunun değişebileceğini sanmak — not mezuniyette sabitlenir, her YKS başvurusunda aynı OBP kullanılır. Araç, katsayı düşmesi hâlini de (0,06) yan yana göstererek iki senaryoyu karşılaştırmanızı sağlar.
Sık Sorulan Sorular
OBP nasıl hesaplanır, kaç puan katkı sağlar?
Diploma notunuz 5'le çarpılır: 76,4 diploma notu → OBP 382. Yerleştirme puanına katkı OBP'nin 0,12'si, yani 45,84 puandır. Katkı ham TYT/AYT puanına eklenmez — standart puanlardan hesaplanan yerleştirme puanına eklenir; bu yüzden aynı nete sahip iki adaydan diploma notu yüksek olan sıralamada öne geçer. 100 diploma notu maksimum 60 puan katkı demektir.
Geçen yıl bir üniversiteye yerleştim — OBP katsayım düşer mi?
Evet: bir önceki yıl merkezi yerleştirmeyle bir örgün programa YERLEŞMİŞ (kayıt yaptırmış olmasanız bile) adayların OBP katsayısı o başvuruda 0,12 yerine 0,06 uygulanır — katkınız yarıya iner. Açıköğretim kontenjansız programlara yerleşme ve özel yetenekle yerleşme bu kapsama girmez. Tercih listenize yazmadan önce bu farkı hesaba katın; araçtaki "ek puan" satırı 0,06 senaryosunun karşılığını gösterir.
Diploma notu neyi kapsar, e-Devlet'ten görülür mü?
Diploma notu, lise 4 yılın yıl sonu başarı puanlarının ağırlıklı ortalamasıdır (MEB mezuniyet puanı, 100 üzerinden). e-Okul ve e-Devlet "Lise Mezuniyet Belgesi Sorgulama" ekranından görüntülenir; ÖSYM bu veriyi MEB'den elektronik alır, elle beyan edilmez. Sınıf tekrarı ve sorumluluk dersleri ortalamayı etkiler; mezuniyet sonrası not değişmez — OBP'niz her YKS başvurusunda aynı diploma notundan hesaplanır.
OBP yerleştirme puanıma en az ve en çok kaç puan ekler?
En az 30, en çok 60 puan: OBP'nin alt sınırı 250 (250 × 0,12 = 30), üst sınırı 500'dür (500 × 0,12 = 60). Diploma notu 50'nin altında olsa bile OBP 250'nin altına inmediği için hiçbir aday 30 puanın altında katkı almaz. İki uç arasındaki 30 puanlık fark, adaylar arasında sıralamada ciddi yer değiştirmeye yol açar.
Diploma notum 50'nin altındaysa OBP'm ne olur?
ÖSYM kuralı gereği 50'nin altındaki diploma notları 50 kabul edilir: OBP'niz 250, yerleştirme katkınız 30 puan olur. Bu bir taban korumasıdır — diploma notu ne kadar düşük olursa olsun OBP 250'nin altına inmez. Araç bu kuralı otomatik uygular; 50'nin altında bir değer girerseniz sonucu taban üzerinden görürsünüz.
Meslek lisesi mezunuyum — ek puan nasıl işliyor?
Ortaöğretimden ALANINDA bir programa yerleşecek meslek lisesi mezunlarına ve öğretmen lisesi çıkışlılara, kılavuzdaki şartlarla OBP × 0,06 ek katkı tanınır; 0,12'lik standart katkının üzerine eklenir. Örneğin OBP'si 400 olan aday alanında tercih ettiğinde 48 yerine 48 + 24 = 72 puan katkı alabilir. Şartların ayrıntısı YKS kılavuzundadır; alan dışı tercihlerde ek katkı uygulanmaz.