Takdir – Teşekkür Belgesi Hesaplama
Derslerinizin dönem puanlarını ve haftalık ders saatlerini girin; ağırlıklı ortalamanız ve belge durumunuz (takdir ≥85 · teşekkür 70-84,99) anında hesaplansın.
Nasıl hesaplanır?
MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ne göre ortalama, basit değil AĞIRLIKLI hesaplanır: her dersin puanı haftalık ders saatiyle çarpılır, toplam saat sayısına bölünür (m.54-55). 6 saatlik matematikten alınan 90, 2 saatlik müzikten alınan 90’dan üç kat ağır çeker.
Belge sınırları (m.160): dönem puanlarının ağırlıklı ortalaması 85,00 ve üzerindeyse TAKDİR, 70,00-84,99 arasındaysa TEŞEKKÜR belgesi verilir — iki durumda da davranış puanının 100 olması şarttır. Üç öğretim yılı üst üste takdir alan öğrenci üstün başarı belgesi alır.
Sınıf geçmede baraj 50’dir: tüm derslerden başarılı olan veya en fazla bir dersten başarısız olup yılsonu başarı puanı en az 50 olan öğrenci doğrudan geçer (m.56-57). Ortalama virgülden sonra dört basamak yürütülür; 84,9999 teşekkürde kalır, yuvarlanmaz.
Üç dersli bir örnek mekanizmayı gösterir: 6 saatlik matematikten 75 (450 puan), 4 saatlik edebiyattan 90 (360 puan), 2 saatlik müzikten 100 (200 puan) alan öğrencinin ağırlıklı ortalaması (450 + 360 + 200) ÷ 12 = 84,1667'dir — müzikteki 100'e rağmen takdir sınırının (85,00) altında kalır. Matematikteki her 1 puanlık artış bu ortalamayı 0,5 puan yükseltirken müzikteki 1 puan yalnız 0,17 puan taşır: 6 saatlik ders, 2 saatlik dersin tam üç katı ağırlıktadır.
Sık yapılan iki hata: derslerin basit (saatsiz) ortalamasını alıp belge sınırıyla karşılaştırmak — yukarıdaki örnekte basit ortalama (75 + 90 + 100) ÷ 3 = 88,3 çıkar ve takdir alınacağı sanılır, oysa ağırlıklı gerçek 84,17'dir — ve sınırda yuvarlama beklemektir: yönetmelik ortalamayı virgülden sonra dört basamak yürütür, 84,9999 bile teşekkürde kalır.
Ortalama tek başına yetmez: her iki belge için de davranış puanının 100 olması şarttır — ortalaması yüksek ama davranış puanı kırılmış öğrenci belge alamaz. Belge, dönem puanlarının ortalamasıyla dönemlik değerlendirilir; üç öğretim yılı üst üste takdir alan öğrenci ayrıca üstün başarı belgesine hak kazanır. Sınıf geçme ise ayrı bir hesaptır: yılsonu başarı puanı en az 50 esasıyla yürür ve belge alamamak sınıfta kalmak anlamına gelmez.
Sık Sorulan Sorular
Takdir belgesi almak için ortalama kaç olmalı?
Dönem puanlarının ağırlıklı ortalaması en az 85,00 olmalı ve davranış puanı 100 olmalıdır. 84,99 ortalama teşekkürde kalır — yönetmelik yuvarlama yapmaz. Ortalama haftalık ders saatiyle ağırlıklandığı için saat sayısı yüksek derslerdeki (dil, matematik) puanlar belirleyicidir; iki saatlik seçmeli dersten alınan yüksek puan ortalamayı sanıldığı kadar taşımaz.
Ağırlıklı ortalama nasıl hesaplanır?
Her dersin puanı o dersin haftalık saatiyle çarpılır, çarpımlar toplanır ve toplam haftalık saate bölünür. Örnek: 6 saatlik dersten 90 (540 puan) ve 4 saatlik dersten 80 (320 puan) alan öğrencinin ortalaması (540+320) ÷ 10 = 86,00’dır — basit ortalama olan 85’ten yüksek çıkar, çünkü yüksek not saat ağırlığı büyük derstedir.
Bir dersten kalırsam takdir/teşekkür alabilir miyim?
Belge, ortalama ve davranış puanı şartlarına bağlıdır; zayıf ders tek başına engel maddesi değildir — ancak pratikte zayıf ders ortalamayı 70’in altına çekiyorsa belge zaten düşer. Sınıf geçme ayrı bir konudur: en fazla bir zayıfla ve yılsonu başarı puanı en az 50 ile doğrudan, en fazla üç zayıfla sorumlu geçilir. Detay için okul rehberliğinize danışın.
84,99 ortalama takdire yuvarlanır mı?
Hayır — yönetmelik yuvarlama yapmaz, ortalama virgülden sonra dört basamak yürütülür: 84,9999 teşekkürde kalır. Sınırlar keskindir: takdir için 85,00, teşekkür için 70,00 tam olarak tutturulmalıdır. Sınıra yakınsanız hangi dersteki kaç puanlık artışın sizi geçireceğini araçla deneyerek görebilirsiniz — haftalık saati yüksek dersler en hızlı sonucu verir.
Davranış puanım 100 değil — ortalamam tutsa da belge alabilir miyim?
Hayır: yönetmeliğin 160. maddesi hem takdir hem teşekkür için davranış puanının 100 olmasını açıkça şart koşar. Ağırlıklı ortalamanız 85'in üzerinde olsa bile davranış puanı kırıksa belge verilmez. Bu, hesap aracının gösteremeyeceği tek koşuldur — ortalamanız yeterli görünüyorsa davranış puanınızı okul idaresinden ayrıca teyit edin.
Üstün başarı belgesi nedir, nasıl alınır?
Üç öğretim yılı üst üste takdir belgesi alan öğrenciye üstün başarı belgesi verilir. Yıllardan birinde ortalamanın 85'in altında kalması zinciri bozar ve sayım yeniden başlar; bu yüzden sınıra yakın seyreden öğrencilerde her dönemin ayrı ayrı planlanması önem taşır. Şartların güncel ayrıntısı için okul rehberlik servisine danışmak en sağlıklısıdır.