Doğalgaz Faturası Hesaplama
Sayaçtan okunan m³ tüketimi ve kendi faturanızdaki birim fiyatı girin; kWh çevrimi ve KDV dahil tahmini fatura tutarınız hesaplansın.
Nasıl hesaplanır?
Doğalgaz sayacı m³ ölçer ama faturalama kWh üzerinden yapılır: tüketim (m³) × düzeltme katsayısı × üst ısıl değer ≈ kWh. Üst ısıl değer bölgeye ve gaz kalitesine göre değişir; pratik ortalama 1 m³ ≈ 10,64 kWh'tir (faturanızda "fiili üst ısıl değer" satırı yazar — kesin çevrim oradadır).
Fatura = kWh × birim fiyat (TL/kWh, sistem kullanım bedeli dahil) + KDV. Birim fiyat dağıtım bölgesine (İGDAŞ, Başkentgaz vb.) ve abone grubuna göre değişir; bu yüzden araç güncel fiyatı SİZDEN ister — son faturanızın birim fiyat satırına bakın. İsterseniz doğrudan m³ fiyatıyla da (TL/m³) hesaplayabilirsiniz.
Rakamlı örnek: 200 m³ tüketen bir hane, ortalama çevrimle 200 × 10,64 = 2.128 kWh enerji kullanmış olur. Faturanızdaki birim fiyat örneğin 2 TL/kWh ise enerji bedeli 2.128 × 2 = 4.256 TL, %20 KDV ile toplam 5.107,20 TL çıkar. Kendi faturanızdaki fiili üst ısıl değer ve birim fiyatla aynı hesabı yaptığınızda sonuç faturanıza çok yaklaşır — kalan küçük fark genellikle düzeltme katsayısından gelir.
Sık yapılan hatalar: m³ fiyatı ile kWh fiyatını karıştırmak (ikisi yaklaşık 10,64 kat farklıdır — kWh fiyatını m³ ile çarparsanız fatura 10 kat düşük çıkar), KDV dahil birim fiyata bir daha KDV eklemek ve düzeltme katsayısını tamamen yok saymak. Araç her iki fiyat türünü de (TL/kWh veya TL/m³) kabul ettiği için hangi satırı girdiğinizi seçmeniz yeterlidir.
Sonucun neyi içerdiğini bilin: hesap, tüketime bağlı enerji bedeli + KDV tahminidir. İlk abonelikte alınan güvence bedeli (depozito) tüketim kalemi değildir ve hesaba girmez; abonelik sözleşmesindeki tek seferlik bedeller de öyle. Yani araç "bu ay sayaçtan geçen gazın bedeli"ni tahmin eder — faturanızın kalem dökümündeki yapıyla birebir aynı mantıktır.
DÜRÜST NOT: BOTAŞ tarifeleri yıl içinde değişebilir; gömülü eski fiyatla hesap yanıltır — bu araç fiyatı kullanıcıdan alarak daima güncel kalır. Kışın ısınma amaçlı kullanan bir hane ayda 150-350 m³, yazın (yalnız sıcak su + ocak) 10-30 m³ tüketir; kombi verimliliği ve yalıtım tüketimi büyük oranda belirler.
Sık Sorulan Sorular
Doğalgaz faturasında m³ neden kWh'e çevriliyor?
Çünkü ödediğiniz şey hacim değil ENERJİDİR: aynı hacimdeki gazın enerji içeriği basınca, sıcaklığa ve gaz bileşimine göre değişir. Sayaç m³ sayar; dağıtım şirketi bunu "düzeltme katsayısı" (basınç-sıcaklık düzeltmesi, ~0,95-1,05) ve "fiili üst ısıl değer" (~9,8-10,9 kWh/m³) ile çarpıp kWh bulur ve tarife kWh üzerinden fiyatlanır. Faturanızdaki bu iki değeri girerseniz araç birebir aynı hesabı yapar; girmezseniz 10,64 ortalamasıyla tahmin eder.
Aylık doğalgaz tüketimi ortalama ne kadar?
Kullanım amacına göre uçurum vardır: yalnız ocak + sıcak su kullanan hane ayda 10-30 m³; kombiyle ısınan orta büyüklükte (100 m², orta yalıtımlı) bir daire kış aylarında 150-250 m³, soğuk bölgelerde ve yalıtımsız binalarda 300-400 m³ tüketebilir. Yıllık toplam ısınmalı kullanımda tipik olarak 900-1.500 m³ civarıdır. Kombi peteklerini 1 derece düşürmek tüketimi kabaca %6-8 azaltır.
Doğalgaz faturasında hangi vergi ve bedeller var?
Ana kalemler: enerji (gaz) bedeli + sistem kullanım bedeli (dağıtım) — ikisi birlikte birim fiyatı oluşturur — ve üzerine %20 KDV. Elektrikteki gibi belediye tüketim vergisi doğalgazda YOKTUR; ÖTV konutlarda uygulanmaz. Ayrıca ilk abonelikte güvence bedeli (depozito) alınır — bu tüketim değil, iade edilebilir teminattır. Kesin döküm için faturanızın arka yüzündeki kalem tablosuna bakın.
Düzeltme katsayısı nedir, hesabı ne kadar değiştirir?
Sayaç gazı bulunduğu basınç ve sıcaklıkta ölçer; dağıtım şirketi bu ölçümü standart koşullara çevirmek için tüketimi ~0,95-1,05 aralığındaki "düzeltme katsayısı" ile çarpar. Yani etkisi en fazla yüzde birkaç düzeyindedir ama faturayla birebir tutturmak istiyorsanız girilmelidir — faturanızın döküm bölümünde açıkça yazar. Katsayıyı bilmiyorsanız araç 1 kabul eder; tahmin yine gerçeğe çok yakın çıkar.
Hesapladığım tutar faturamdan neden farklı çıktı?
En olası üç neden: ortalama üst ısıl değer (10,64) yerine bölgenizin fiili değeri farklıdır (~9,8-10,9 aralığı), düzeltme katsayısı hesaba girmemiştir veya girdiğiniz birim fiyat güncel değildir — tarifeler yıl içinde değişebilir. Üçünü de kendi faturanızdaki değerlerle girdiğinizde araç dağıtım şirketiyle aynı hesabı yapar. Fark yine büyükse sayaç okuma dönemini kontrol edin: fatura dönemi ile sizin ölçtüğünüz dönem kaymış olabilir.
Güvence bedeli (depozito) nedir, faturaya dahil mi?
Güvence bedeli, ilk abonelik sırasında alınan iade edilebilir teminattır — tüketim kalemi değildir ve bu aracın hesabına da aylık faturanın tüketim bölümüne de girmez. Abonelik sona erdiğinde, borç yoksa iade edilir. Aylık faturanızı oluşturan asıl kalemler enerji bedeli, sistem kullanım bedeli ve KDV'dir; araç tam olarak bu üçünün toplamını tahmin eder.