Basit Faiz Hesaplama
Anapara, yıllık faiz oranı ve süreyi girin; basit faizle getiri ve vade sonu tutarı, bileşik faizle karşılaştırmalı görün.
Nasıl hesaplanır?
Basit faizde getiri yalnız ANAPARAYA işler: Faiz = Anapara × Oran × Süre. 100.000 TL, yıllık %40 ile 3 yıl → 100.000 × 0,40 × 3 = 120.000 TL faiz; vade sonu 220.000 TL. Kazanılan faiz anaparaya eklenmez, her dönem aynı tutar işler.
Bileşik faizde ise her dönemin faizi anaparaya eklenir ve sonraki dönem "faizin faizi" işler: aynı örnekte bileşik sonuç 274.400 TL olur — fark 54.400 TL. Süre uzadıkça ve oran büyüdükçe makas hızla açılır; bu araç iki sonucu yan yana gösterir.
Nerede hangisi kullanılır: yasal/temerrüt faizi ve icra hesapları kural olarak BASİT faizle işler (3095 s.K. — hesap için yasal faiz aracımıza bakın); vadeli mevduatta tek vade basit, vade yenilendikçe fiilen bileşik işler; kredilerde taksitli yapı anüite (bileşik mantık) kullanır.
Gün bazlı örnek: 200.000 TL'lik alacağa yıllık %31 ile 45 gün faiz işlediğinde tutar 200.000 × 0,31 × 45 ÷ 365 = 7.643,84 TL'dir. Gün hesabında yıl 365 kabul edilir; bazı ticari sözleşmeler 360 gün esası kullanır ve aynı örnek 360'la 7.750 TL çıkar — küçük görünen bu fark, büyük anaparalarda ve uzun sürelerde anlamlı hâle gelir.
Sık yapılan iki hata: oranı ondalığa çevirmeden çarpmak (%40 için 40 değil 0,40 kullanılır) ve aylık oranla yıllık oranı karıştırmak. Basit faizde çevrim doğrusaldır — aylık %3, yıllık %36'ya denk gelir (3 × 12); yıllık %24'ün aylık karşılığı %2'dir. Süreyi de oranla aynı birime getirin: yıllık oranla çalışıyorsanız 8 ay, 8/12 yıl olarak girilir.
Pratik bir akıl yürütme: basit faizde paranın ikiye katlanma süresi 100 ÷ yıllık oran kadar yıldır — %40'ta 2,5 yıl, %25'te 4 yıl, %20'de 5 yıl. Bir teklifin cazibesini hızla tartmak için kullanışlıdır; ama gerçek hayatta vade yenilemeleri devreye girdikçe sonuç fiilen bileşiğe yaklaşır, bu yüzden uzun vadeli kıyasları bileşik faiz aracıyla da kontrol edin.
Sık Sorulan Sorular
Basit faiz nasıl hesaplanır?
Üç değer çarpılır: Faiz = Anapara × yıllık oran × yıl sayısı. Ay bazında hesap için süre 12'ye bölünür: 50.000 TL'nin %36 ile 8 aylık basit faizi 50.000 × 0,36 × 8/12 = 12.000 TL'dir. Gün bazında yıl 365 kabul edilir (bazı ticari hesaplarda 360 kullanılır — sözleşmenize bakın). Vade sonu tutar = anapara + faiz.
Basit faiz ile bileşik faiz arasındaki fark ne zaman önemli olur?
Kısa vadede (1 yıl ve altı) fark küçüktür; süre uzadıkça dramatikleşir. 100.000 TL %40 ile: 1 yılda basit 140.000 / bileşik 140.000 (aynı — tek dönem); 3 yılda 220.000 / 274.400; 10 yılda 500.000 / 2.892.000. Yıllık kapitalizasyonlu bu örnekte bile 10 yılda bileşik, basitin 5,8 katı fark yaratır. Uzun vadeli birikimde bileşik mekanizma (yeniden yatırım) bu yüzden belirleyicidir.
Yasal faiz ve temerrüt faizi basit mi bileşik mi işler?
Türk hukukunda kural basit faizdir ve faize faiz yürütülmesi (mürekkep faiz) 3095 sayılı Kanun ve TBK m.121 gereği ancak istisnai ticari hallerde mümkündür; icra takiplerinde işlemiş faiz basit usulle hesaplanır. Dönem içinde oran değişirse (yasal faiz 31/7/2026'da %24'ten %31'e çıktı) hesap dönem dönem bölünür — kademeli hesap için yasal faiz hesaplayıcımızı kullanın.
Aylık faiz oranı yıllığa nasıl çevrilir?
Basit faizde doğrudan 12 ile çarpılır: aylık %2,5 = yıllık %30. Tersine, yıllık oranı aylık kullanmak için 12'ye bölün. Bu doğrusal çevrim YALNIZ basit faizde geçerlidir — bileşik faizde aylık %2,5, kapitalizasyon etkisiyle yıllıkta %30'dan fazlasına karşılık gelir; iki hesabı karıştırmamak için önce hangi usulle çalıştığınızı netleştirin.
Basit faizde para kaç yılda ikiye katlanır?
100 ÷ yıllık oran formülüyle bulunur: %50'de 2 yıl, %40'ta 2,5 yıl, %20'de 5 yıl, %10'da 10 yıl. Mantığı basit — her yıl anaparanın aynı yüzdesi eklendiği için, eklenen paylar oranın 100'ü doldurmasıyla anaparayı bir kez daha üretir. Bileşik faizde katlanma daha hızlıdır, çünkü kazanılan faiz de faiz üretmeye başlar.
İcra dosyamdaki işlemiş faiz neden benim hesabımla tutmuyor?
Üç olası sebep var: (1) dönem içinde oran değişmiş olabilir — yasal faiz 31/7/2026'da %24'ten %31'e çıktı ve hesap, tarih aralıklarına bölünüp her dilime kendi oranı uygulanarak yapılır; (2) gün sayım esası farklı olabilir (365 yerine 360); (3) faizin işlemeye başladığı tarih sizin varsaydığınızdan farklı olabilir. Kademeli dönem hesabı için yasal faiz hesaplayıcımızı kullanın.