Para Arzı Nedir ? Para Arzı Tanımları

 

Para arzı nedir sorusunu son zamanlar da sıkça duyuyoruz. En basit tabiriyle; para arzı ekonomi de dolaşmakta olan toplam para miktarı demektir. Bir başka deyişle ekonomik bir yapıda ekonomik birimler aracılığı ile kısa vadeli ödemeleri gerçekleştirmek adına kullanma ihtimali olan toplam miktarına denk gelir. Para arzı içinde yer alan kavramlar şu şekildedir:

• Fonlar
• Mevduatlar
• Menkul Kıymetler

Ve benzerleridir. Ekonomik araçlar; para arzının temel olarak içinde yer alınır. “M” harfi ekonomi de para arzının simgesidir. Dar ve geniş anlamda iki farklı şekilde anlamlandırılabilir. Dar anlam da gerçekleşen para arzı; dolaşımda bulunan para miktarına ek olarak vadesiz banka mevduat hesaplarının birleşiğidir. Geniş anlamlı olarak para arzını ele aldığımızda; dar anlamdaki kavramlara ek olarak vadeli mevduatların da dahil olmasıdır.

Para arzı ekonominin en önemli konularından bir tanesidir. Eğer ekonomi de paraya olan arz sürekli olarak artış gösterilirse, faiz oranı sürekli olarak düşerken enflasyonda artış gözlemlenir. Bu senaryonun tersi durumlarda ise paraya arzının talep olarak azaldığı durumlar da enflasyon düşerken, faiz oranlarında artış sağlanır. Tüm bunlara ek olarak üretimde azalma gözlemlenebilir. Özellikle para arzına olan talebin azaldığı durumlarda işsizlik artar, üretim kapasitesinden tam verim alınamaz. Merkez bankaları belirli ve çeşitli senaryolar ışığında bağımsız politikaları ile piyasaya müdahale edebilir.

Merkez Bankası eğer bağımsız politikalarla piyasaya müdahale ederse iki farklı durum görülür. Para arzını artırdığı durumlar da genişletici bir para politikası takip ediyor demektir. Para arzını eğer Merkez Bankası azaltıyorsa; daraltıcı bir para politikası izliyor demektir.

Merkez Bankası genellikle piyasadaki dengeyi yakalamak adına çalışır. Müdahil olduğu durumlarda iskonto oranları, açık piyasa işlemleri gibi araçlara müdahale ederek dengeyi oluşturmaya çalışır.

Para Arzı Tanımları Nelerdir?

Para arzı tanımları hakkında bilgi sahibi olmak; sizlere tam ölçüm yapma imkanı sunar. Para arzı tanımları ise üç farklı durumdan oluşur. Para arzı tanımları nelerdir sorusuna şu şekilde cevap verebiliriz; M1, M2, M3 para arzı durumları farklı anlamlar ifade eder. Tanımlar ise şu şekildedir:

• M1 Para Arzı Tanımı: Dolaşımda olan paraların; vadesiz mevduat hesaplarına eklenmesi durumuna M1 para arzı tanımı denir.
• M2 Para Arzı Tanımı: TL, yabancı para türleri, vadeli mevduatlar ve kıymetli maden depo hesapları M2 para arzı tanımı içine girer.
• M3 Para Arzı Tanımı: M3 repo, para piyasası fonlarının toplamı; M3 para arzının genel tanımıdır.